Wat is ACT

ACT staat voor ‘Assertive Community Treatment’. Het is een model dat in de Verenigde Staten van Amerika is ontwikkeld en waarvan de werking inmiddels via diverse studies is aangetoond. Lees op deze pagina meer over:

 

Het doel van ACT

Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat patiënten zich dankzij de bemoeienis van een ACT-team minder ziek voelen en meer tevreden zijn over de kwaliteit van hun leven. Dankzij ACT hebben deze GGZ-patiënten minder vaak crises en worden zij minder vaak opgenomen in psychiatrische ziekenhuizen. Hun bestaan komt op orde, ze kunnen weer ‘meedoen’. Ze laten hun huis niet versloffen, leggen contacten met lotgenoten of maken eens een praatje met de buren. Hun dag krijgt structuur op een dagactiviteitencentrum of ze gaan zelfs een paar uur per week naar hun werk. Wanneer de basale omstandigheden beter op orde zijn, kunnen mensen ook weer beter aan hun eigen herstel werken.

De doelgroep van ACT

ACT-teams richten zich op de moeilijkste 20% van de mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen. Dat gaat soms gepaard met een verslaving en complexe maatschappelijke problemen, zoals dakloosheid en schulden. Dankzij ACT worden patiënten geholpen bij hun problemen, verbetert hun kwaliteit van leven en kan hun ziekte en/of verslaving worden behandeld. ACT wordt in de multidisciplinaire richtlijn schizofrenie aanbevolen als een organisatiemodel van bewezen waarde (‘evidence-based’).

De werkwijze van ACT-teams

ACT-teams zijn multidisciplinair samengesteld. Alle kennis is in huis om de complexe problemen waar patiënten mee kampen, het hoofd te bieden. Ervaringsdeskundigen vervullen daarbij een onmisbare rol. Alle teamleden zijn bij álle patiënten betrokken: een patiënt weet zich daardoor omringd door mensen die hem op alle fronten helpen en kansen bieden. Daarnaast werken teams concreet samen met andere betrokkenen bij de patiënt. Zo vallen er geen onnodige gaten tussen verschillende hulpverleners: de continuïteit in de keten is gewaarborgd. Het herstel, en dus ook de behandeling, kan jaren duren. Al die tijd blijft het ACT-team betrokken bij de patiënt. De teams werken ´outreachend´: ze wachten niet op kantoor totdat patiënten langs komen, maar gaan zelf actief en assertief op patënten af. Ze sporen deze soms moeilijk toegankelijke patiënten op, bieden praktische hulp en proberen hen over te halen om mee te werken aan behandeling. In steeds meer steden in Nederland is mede daardoor de afgelopen jaren de problematiek van dak- en thuislozen afgenomen.

Flexible ACT in Nederland als variant op ACT

Aan het begin van de 21ste eeuw is op basis van het ACT-model in Nederland het Flexible ACT-model ontwikkeld door GGZ Noord-Holland-Noord, waarbij Flexible ACT ‘Flexibel ACT’ betekent. Dit model richt zich op álle patiënten met een ernstige psychiatrische aandoening, dus ook de patiënten die stabieler zijn. Voor hen bestond er tot die tijd geen goed behandelmodel. Op de pagina Wat is Flexible ACT? kan je meer lezen over dit model.